1. Üretken Yapay Zeka Modelleri Bağlamında Fikri Mülkiyet Tartışmaları

Üretken yapay zeka modellerinin gelişimiyle birlikte, bu sistemlerin eğitimi için kullanılan veri setlerinin hukuki niteliği, fikri mülkiyet hukuku kapsamında giderek daha yoğun biçimde tartışılan bir konu haline gelmiştir. Görsel üretim alanında kullanılan modeller de benzer şekilde geniş ölçekli veri kümeleri üzerinde eğitilmekte; bu veri kümelerinin bir kısmının telif hakkı koruması altındaki eserleri içermesi, tartışmaların merkezinde yer almaktadır. Bu durum, model eğitimi sürecinde gerçekleştirilen veri işleme faaliyetlerinin telif hakkı, lisanslama ve eser sahibinin rızası gibi hukuki kavramlarla nasıl ilişkilendirileceği sorusunu gündeme getirmektedir.

İngiliz Yüksek Mahkemesi’nde (High Court of Justice) ele alınan Getty Images (“Getty” veya “Davacı”) ile Stable Diffusion modelinin geliştiricisi Stability AI Limited (“Stability”veya “Davalı”) arasındaki Dava No: IL-2023-000007 sayılı dava, üretken yapay zekamodellerinin eğitimi sürecinde telif hakkı koruması altındaki eserlerin kullanımına ilişkin tartışmaları ele almaktadır. Dava sonucu alınan karar 4 Kasım 2025 tarihinde yayımlanmıştır.

2. Taraflar, Davanın Konusu ve Ortaya Çıkış Süreci

Getty Images Kimdir?

Getty Images, dünya genelinde fotoğraf, video ve illüstrasyon gibi görsel içeriklerin lisanslanmasını sağlayan bir platformdur. Şirket, içerikleri doğrudan hak sahiplerinden veya kendi yaratıcı personeli aracılığıyla elde eder ve bunları gettyimages.com gibi siteler üzerinden belirli bir ücret karşılığında kullanıcılara sunar.

Stability AI Kimdir?

Davalı Stability AI ise açık kaynaklı üretken yapay zeka modeli “Stable Diffusion“ın geliştiricisidir. Bu model, metin komutlarını görsele dönüştüren bir teknolojiye sahiptir.

İddiaların Özü

Getty Images, kendisine ait milyonlarca telifli fotoğrafın, Stability AI tarafından yapay zekaalgoritmasını “eğitmek” amacıyla izinsiz olarak kopyalandığını ve kullanıldığını iddia etmiştir. Getty, bu görsellerin bir hammadde gibi kullanıldığını ve bunun sonucunda telif hakkı ihlali meydana geldiğini öne sürmüştür.

Dava Süreci:

Dava, Davacı Getty Images tarafından, Davalı Stability AI Limited’e karşı açılmış olup; davalıya davanın açıldığı Birleşik Krallık telif hukuku kapsamında birincil ve ikincil telif hakkı ihlali, veritabanı hakkı ihlali, ticari marka ihlali ve haksız rekabet (Birleşik Krallık hukuk sistemindeki özgün müesses olan passing off) iddiaları yöneltilmiştir. Dava, Stability AI’nin açık kaynaklı üretken yapay zeka modeli Stable Diffusion’a ilişkindir.

Getty Images, dava sürecinde üretken yapay zeka eğitim ve geliştirme faaliyetlerinin Birleşik Krallık’ta yürütüldüğünü iddia etmiş; ancak daha sonra bu iddiaya dair herhangi bir kanıt sunulamamıştır. Bu nedenle söz konusu eğitim ve geliştirme iddiası davacı tarafından geri çekilmiştir. Aynı şekilde, davacı tarafça modelin telif hakkıyla korunan görsellerden örnek çıktılar ürettiği ancak bu çıktılar için kullanılan istemlerin artık Stability tarafından engellendiği belirtilmiş; bu nedenle bu iddiadan da feragat edilmiştir. Bu iki iddianın düşmesiyle bağlantılı olarak, veritabanı hakkı ihlali iddiası (Database Rights Infringement Claim) da artık ileri sürülememiştir.

Mahkeme, incelemesini yalnızca taraflarca sürdürülen ihtilaf başlıklarıyla sınırlı tutmuştur. Geri çekilen iddialar veya artık geçerliliğini yitirmiş argümanlar yargılamanın kapsamına dahil edilmemiştir.

3. Mahkemenin Kesin Hükümleri ve Fikri Mülkiyet Tespitleri

Mahkeme, aşağıdaki talepler hakkında nihai kararlarını vermiştir:

Bilirkişi raporlarında, Davalı’ya ait yapay zeka modelinin, eğitim sürecinde görsellerin yalnızca karakteristik özelliklerini (renk, yapı, üslup gibi) öğrenmek yerine, teknik bir sapma sonucu veriyi olduğu gibi “ezberleme” riskinin bulunduğu belirtilmiştir. Makine öğrenimi metodolojisinde sistemin başarısını düşüren ve istenmeyen bir hata olarak kabul edilen bu durum, nadiren de olsa kaynak görsellere ait filigranların çıktılarda belirmesine yol açabilmektedir; ancak mahkeme ve uzmanlar, bu teknik aksaklığın kasıtlı bir kopyalama veya sistematik bir telif ihlali amacı taşımadığı sonucuna varmıştır.

4. Sonuç

Mahkeme, yapay zeka modellerinin telif hakkı ihlali bakımından değerlendirilmesinde, modelin teknik işleyişini esas almıştır. Karara göre Stable Diffusion, korunan eserleri bir arşiv gibi saklayıp kopyalayan bir sistem değil; tam tersine, eğitim sürecinde öğrendiği bilgileri kullanarak sıfırdan yeni görseller yaratan bir mekanizma olarak tanımlanmıştır.

Mahkeme, Stable Diffusion’ın bazı görsellerde Getty’ye ait filigranları aynen üretmesini de değerlendirmiştir. Teknik uzmanlar, bu durumu modelin veriyi genel kurallarıyla öğrenmek yerine, teknik bir hata sonucu olduğu gibi ezberlemesi ile açıklamıştır. Mahkeme de bu istisnai teknik aksaklığın, modelin sistematik bir ihlal amacı taşıdığını kanıtlamaya yetmeyeceğine ve doğrudan bir telif ihlali anlamına gelmeyeceğine hükmetmiştir.